ئەتەکێت و هەڵسوکەوتی دروست لە شوێنی کار

ئەتەکێت و ئادابی کارگێڕی

سەرکەوتنەکانت لە ڕێککەوتن لەگەڵ خەڵک لە شوێنی کاردا کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر سەرکەوتنی پیشەکەت هەیە، لەوانەیە توانای پیشەیی بەرزت هەبێت و هێزی داهێنەری باشت هەبێت، بەڵام ئەگەر نەتوانیت لەگەڵ کەسانی ناو ژینگەی کارەکەتدا ڕێکبکەویت یان هاوکارەکانت بەزەحمەت کارت لەگەڵ بکەن، ئەوا ڕووبەڕووی چەندین کێشە دەبیتەوە بۆ بەدەستهێنانی پلەبەرزکردنەوەی کار؛ و بەزەحمەت دەتوانیت سەرکەوتوو بیت.

ئەوەی لە ژینگەی کارەکەتدا ڕوودەدات، بە باش یان بە خراپ؛ ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە ژیانی کۆمەڵایەتیتدا، و کاتێکی زیاتر لەگەڵ هاوکارەکانت بەسەر دەبەیت نەک لەگەڵ هاوڕێکانت لە دەرەوەی کار، بۆیە بۆ ئەوەی پەیوەندییەکی پیشەیی دروست، بنیات بنەیت، پێویستە پابەند بیت بە ڕەچاوکردنی بنەماکانی ئەتەکێت و
تەنانەت لە هەندێک دامەزراوەشدا یاساکانی ئەتەکێت فێری فەرمانبەرەکانیان دەکەن.

 

پەیوەندی لەگەڵ هاوکاران

هەر ژینگەیەکی کارکردن ڕێسا و شێوازی تایبەتی خۆی هەیە، ئەگەر سەیری دەوروبەرت بکەیت بۆت دەردەکەوێت کە کەسانی ناو گروپەکەت (هاوکارەکانی ئۆفیس) مەیلیان هەیە جلوبەرگی هاوشێوەیان هەبێت. بۆ نانخواردنی نیوەڕۆ هەمان کەرەستە و پێداویستیەکانتان هەبێت، چوونە ژوورەوە و دەرچوون لە ئۆفیس لە هەمان کاتدا.

لە هەندێک کەسدا لێکچوون بەشێکە لە کارەکتەری ئەوان و بە یەکێک لە بنەماکانی ئەدەب دادەنرێت. ئەگەر دەتەوێت نیشان بدەیت کە جیاوازیت لە کەسانی تر، بە تەواوی بزانە چی دەکەیت و بۆچی دەیکەیت و ئایا لەم بەکارهێنەرەوە دێیت یان نا؟

پەیوەندیکردن تەنها یەکێک نییە لە باشترین ڕێگاکان بۆ بەدەستهێنانی سەرکەوتنی پیشەیی، بەڵکو ژینگەی کارکردن ئەوەندە خۆش دەکات کە مرۆڤەکان هاندەدرێن بۆ ئەوەی ئەرکەکانیان بە باشی جێبەجێ بکەن. دۆستانە بوون و هەبوونی پەیوەندییەکی ڕوون، یەکێکە لە بنەماکانی ئەتەکێتی کۆمەڵایەتی.

 

٢. تەوقەکردن و ناسینی هاوکاران هەنگاوی یەکەمە

هەمیشە لەکاتی ناسینی کەسانی نوێدا پیویستە تەوقەیان لەگەڵ بکەین، تۆقە بریتییە لە پەیوەندییەکی نازارەکی کە دوای سڵاوێک دێت و ماوەی دەستگرتنەکە ٣ بۆ ٤ چرکە دەبێت.
لەو حاڵەتانەی لەگەڵ هاوکارەکانمان کاردەکەین بریتین لە:
1. کاتی هاتن و ماڵئاوایی کردن
2. دووبارە دیتنەوەی ناسیاوەکان.
3. کاتێک کەسێک دێتە ناو ماڵ یان ئۆفیسەکەتەوە.
4. کاتێک سڵاو لە خانەخوێ دەکەیت و خۆت بە کەسانی تر دەناسێنیت.
5. لەکاتی ناسینی کەسێک کە لە شوێنی کار یان لە ماڵەوە دەیناسیت.
6. لە کۆتایی کۆبوونەوەی دۆستانە یان بازرگانییەکان.

بە گشتی هەوڵبدە لە کاتی تەوقەکردندا پەرۆشی و خۆشەویستی و ڕێز لە ڕەفتارەکانتدا نیشان بدەیت، بۆ ئەوەی ئەوانیش بەپەرۆش بن بۆ نمایشە کاریگەرەکەت و هەست بە دڵخۆشی بکەن بە ناسینت، بە تایبەت ئەگەر یەکەم کۆبوونەوە بێت، لەو حاڵەتەدا هەڵسوکەوتی دروستت کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئامادەبووان دەبێت.
پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە ئەم ناسیاوانە و دەستگرتنانە هاوڕێیەتی نوێ دروست دەکەن.

 

 

٣. ئەتەکێتی قسەکردن و بەکارهێنانی تەلەفۆن لە شوێنی کاردا

لە شوێنی کارەکەت، کاتێک پەیوەندی تەلەفۆنی دەکەیت یان وەڵامی دەدەیتەوە، وەک هێمای ڕێکخراوەکەت مامەڵە دەکەیت. یەکەم پەیوەندی لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە (مۆبایل) دەکرێت، بۆیە ئەو کاریگەرییەی لەسەر مێشکی بینەر دروستی دەکات دەتوانێت بۆ هەمیشە بمێنێتەوە.

هەوڵبدە لە کاتی گفتوگۆکەدا پیشەیی دەرکەویت؛ وە ڕێنماییتان پێدەدەین لەسەر چۆنیەتی پەیوەندیکردن لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە.

1. ڕاستەوخۆ دوای پەیوەندی تەلەفۆنی خۆت بناسێنە و هەڵوێستی خۆت بڵێ.
2. ئەگەر کەسێک پەیوەندیت پێوە بکات بەڵام تۆ لەسەر هێڵێکی تر قسە دەکەیت، ئەوا ئەولەویەت دەدرێت بە یەکەم پەیوەندی.
تکایە بە دووەم پەیوەندیکەر بڵێ چەند ساتێکی تر پەیوەندی بکاتەوە.
3. ئەگەر ئەو کەسەی پەیوەندیت پێوە کرد، ناو و ژمارەی تەلەفۆنەکەت بدە بەو کەسەی کە وەڵامی داوەتەوە.
4. بە تۆنێکی پتەو و ئەرێنی قسە بکە؛ چونکە مرۆڤەکان یادەوەرییەکی باشیان هەیە و هەموو شتێکیان لەبیرە.
5. ئەگەر ئامێری وەڵامدانەوە وەڵامی دایەوە، بەروار و کاتی پەیوەندیکردنەکە و ناو و ژمارەی تەلەفۆنەکەت بنووسە و نامەیەکی کورت بەجێبهێڵە.
6. لە کاتی پەیوەندی تەلەفۆنیدا، ئەوەی دەیکەیت وازی لێ بێنە و ئەولەویەت بدە بە تەلەفۆنەکە.
7. لە کاتی پەیوەندی ڕاستەوخۆدا قسە بکە بە دەمی تەلەفۆنەوە و ڕستەکان بە هێواشی و بە ڕوونی بڵێ.
8. مەخۆن و مەخۆنەوە و جگەرە مەکێشن و کاغەز مەکەنەوە و میوزیک مەکوژێننەوە لەکاتی تەلەفۆندا.
9. هەوڵبدە کاتێکی گونجاو بۆ پەیوەندیکردن هەڵبژێریت.
10. 10. هەوڵبدە لە کاتی گفتوگۆکەدا تێبینی بکەیت.

 

4. ئەتەکێت لەگەڵ بەڕێوەبەر و هاوکارەکانت یان کارمەندەکانت و هونەری وتنی نەخێر
ئاداب و فۆرماڵیتی کارگێڕی و هونەری وتنی نەخێر بە هاوکاران

1. پەیوەندی لەگەڵ سەرۆک
مامەڵە لەگەڵ سەرۆکەکەت بکە کاتێک سڵاو لە کەسانی تر دەکەیت؛ وە هەمیشە لەبیرت بێت کە ئەوە سەرۆکەکانن کە بانگهێشتنامە و وەڵامەکان دەردەکەن. ئەگەر بەهەر هۆکارێک ناچار بوویت گلەیی لە شتێک یان کەسێک بکەیت، لەگەڵ سەرپەرشتیارەکەت قسە بکە. چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ سکاڵاکاندا ئەو شوێنەیە کە بنەماکانی ئەتەکێت و یاساکانی دەستگیرانداری کۆدەبنەوە
زۆرترین ڕێزم بۆ سەرۆکەکەت ئەوەیە کە سەرنجی تەواوی خۆت بدەیتێ. فەرمانەکانی بنووسە و بە پرسیاری زیرەک وەڵام بدەرەوە بۆ ئەوەی لێی بکەیت. هەست بە ئەرک بکە بەرامبەر بە سەرۆک

 

2. پەیوەندی کۆمەڵایەتی لەگەڵ هاوکارەکان
بەو پێیەی فرەچەشنی کار لە ژینگەی کاردا مرۆڤەکان لە چینە جیاوازەکانی کۆمەڵگا کۆدەکاتەوە و پاشخانی نەتەوەیی و کولتووری و ئایینی و نەتەوەیی جیاوازیان هەیە، دەبێت لە ژینگەی کاردا سەبر و سەبر و ئارامتر بیت کە کۆمەڵگایەکی گەورەتر و پڕ دانیشتووترە لە ژیانی ماڵەوە و کەسی خۆت نیشان بدە و ئاگاداربە پێشنیارەکانیان لەبیرت بێت لە پەیوەندیکردن لەگەڵ هاوکارەکانت
1. لە پەیوەندیکردن لەگەڵ هاوکارەکانتدا خۆت بەدوور بگرە لە قسە زل و بێڕێزیکردن بە زاراوەی دیکە
2. ناو و ناونیشان بەکاربهێنە و دوور بکەوەرەوە لە ناوی نەشیاو بۆ هاوکارەکانت.
3. زۆر وریابە لە هەڵبژاردنی نازناوەکاندا چونکە یاریدەدەری جێبەجێکار سکرتێر نییە و پسپۆڕی سیستەمی زانیاری کۆمپیوتەر نییە.

4. ڕێزێکی زۆر لە هاوکارە بەئەزموونەکان بگرن بەهۆی پلە باڵا و ئەزموونەکانیانەوە.
5. ئاگاداری پێداویستییە تایبەتەکانی هاوکاران بن. ئەگەر یەکێک لە هاوکارەکان نەهاتە سەر کار بۆ بەشداریکردن لە مەراسیمی ئاینیدا، ئەرکەکانی بۆ ئەو ڕۆژە بگرێتە ئەستۆ.
6. گرنگیدان بە تایبەتمەندییە کەسییەکانی هاوکاران. یەکێک لە کلیلەکانی ئەتەکێتی کۆمەڵایەتی گرنگیدان بە هاوکارەکانت چونکە وا دەکات بە ئاسانی لەگەڵیان ڕێکبکەویت.
وە زۆر یارمەتیدەرە بۆ کەسێک کە دەیەوێت هاوکارێکی کاریگەر بێت.

 

5- هونەری وتنی نەخێر بە بەڕێوەبەر یان هاوکاران
لە ژینگەی کاردا خۆت وەک کەسێک نیشان مەدە کە هەمیشە گلەیی دەکات یان ناخۆشە یان کەسێک کە کەسانی تر بێزار دەکات. هەمیشە هەوڵبدە هەڵوێستێکی ئەرێنی هەبێت بەرامبەر بەو کارەی کە ئەنجامی دەدەیت.

پێویست ناکات بە خۆبەزلزانین و گاڵتەجاڕی و شەڕانگێزی بڵێیت “نا” بەڵکو هەوڵبدە هاوبەشی ژیانت ناچار بکەیت بە زمانێکی باش و هۆکاری مەعقول و بە ڕووخسارێکی پێکەنیناوی نەخێر قبوڵ بکات.

گرنگترین ئامۆژگاری کە یاساکانی ئەتەکێت پێمان دەبەخشن ئەوەیە کە لە تایبەتمەندی ڕەخنەدا ستایش و ستایشی هاوکارەکانتان بکەن.
هەرگیز مەهێڵە کەسانی تر بزانن کە ژێردەستەکەت بە هەڵەیەکی بچووک تاوانبار کراوە.

 

 

٦- چۆنیەتی داواکردنی بەڕێوەبەر لە ڕێکارە کارگێڕییەکان
دەبێت ئەوەمان لەبیربێت کە ئێمە کاتێک لە فەرمانگەیەکدا کار دەکەین و لەگەڵ ژمارەیەک کەس کاردەکەین، هەریەک لە هاوکارەکان داواکارییەکیان هەیە کە دەبێت لەگەڵ سەرووی خۆیاندا هاوبەشی بکەن و بەم شێوەیە دەتوانن ڕەزامەندی سەرووی خۆیان یان سەرۆکەکەیان وەربگرن.

ڕاگەیاندنی داواکاری بە دوو شێوە دەکرێت، یەکێکیان بە زارەکی و دووەمیان بە نووسراو. لە کاتی ڕاگەیاندنی داواکارییەکەدا پێویستە بە ڕوونی و بەبێ هیچ دووفاقییەک داواکارییەکەمان دەرببڕین و داواکارییەکەمان ڕاست و ژیرانە و بەپێی هەڵوێستی خۆمان لە شوێنی کاردا بێت.

چونکە تا کارمەندی ڕێکوپێک و ورد و ڕەفتارێکی باش بین، باشتر و ئاسانتر دەتوانین داواکارییەکەمان دەرببڕین.
بۆ ڕاگەیاندنی داواکارییەکە دەبێت ئەوە لەبەرچاو بگرین کە تەنها ئێمە نین، بەڵکو هاوکارانی تریش داواکارییان هەیە، ئەگەری ئەوە هەیە داواکارییەکەمان بە مەرجی هەنووکەیی ئیدارە ڕەزامەندی لەسەر نەکرێت، بەڵام ڕێکنەکەوتنەکە نابێت ببێتە هۆی ئێمە بۆ ئەوەی دڵ سارد بین و کێشەمان بۆ دروست بکەین، بەڵام دەتوانین بە هیوایەوە چاوەڕێ بکەین.بۆ کاتێکی گونجاو.

 

 

7. ڕەوشت بۆ زیادکردنی پاڵنەر لە هاوکاراندا
ئاداب و فۆرماڵیتە کارگێڕییەکان و زیادکردنی پاڵنەر لە هاوکارەکاندا

هەموو بەڕێوەبەرە سەرکەوتووەکان لە کارگێڕیدا پلاندانەرێکی باشن، پلانیان هەیە بۆ گەیشتن بە ئامانجە گەورە و بچووکەکانیان. هەر کاتێک پڕۆژەیەکی نوێ لەسەر مێزەکەیان دەنیشێتەوە، بە تەواوی گرنگی بەو شتانە دەدەن کە پێویستە بیکەن.
وە بەڕێوەبەرێکی سەرکەوتوو دەزانێت کە کردار بەبێ پلان هۆکاری هەموو شکست و شکستەکانە.
ئێستا، با هەندێک لە شێوازەکانی پاڵنەرکردنی کارمەندان بناسین، کە دەتوانرێت بڵێین یەکێکە لە گرنگترینەکان.

1. پەیوەندی نێوان بەڕێوەبەر و هاوکاران
بەڕێوەبەرێکی لێهاتوو و پێگەیشتوو ڕێگە نادات مەودای زۆر لە نێوان خۆی و کارمەندەکانیدا هەبێت. بەڵکو بە پەیوەندی دۆستانە ئەو دوورییە کەم دەکەنەوە کە بەهۆی بەڕێوەبەر و فەرمانبەرەوە دروست دەبێت و پەیوەندی نێوان ئەو دووانە زۆر نزیک و دۆستانە دەبێت.
وە دەبێت لەبەرچاو بگرین کە بۆ ئەوەی قازانجی ئابووری بەرز بەدەست بهێنین، پێویستە ژینگەیەکی خۆش و دینامیکی و هەروەها ئەدای بەرز دابین بکات.
بەڕێوەبەرێکی لێهاتوو ئەگەر دەسەڵاتی هەبێت، ژێردەستەکانی ناچار ناکات و لێیان نزیک دەبێتەوە؛ وە بە هەستێکی لووتبەرزی، واتە سەرۆک و فەرمانبەر مەودای نێوان خۆیان و کارمەندەکانیان دانەنێن؛ وە هێڵی سوور بە دەوری خۆیدا ناکێشێت.

2. ئازادی بۆ ئەنجامدانی کاری دروست
ئەوەندەی بەڕێوەبەرێک ئازادی زیاتر بە کارمەندەکانی دەدات لە ئەنجامدانی کارەکانیان، ئەوان حەز دەکەن بەرپرسیارێتی زیاتر وەربگرن بەپێی ئەو پێوەرانەی کە بەڕێوەبەرەکە دیاری دەکات.
لە دۆخێکی وادایە مرۆڤ هەست بە نزیکبوونەوەی لە کارەکەی دەکات؛ وە هەست دەکات کارەکە هی خۆیەتی، لەم حاڵەتەدا ویژدانیان ناتوانێت قبووڵی بکات کە کەمتر کار بکەن.

3. ڕەفتاری بەرامبەر لە پاڵنەردا
هەڵسوکەوتی بەرامبەر شێوازێکی نەشیاوە کە دەبێتە هۆی بێمتمانەکردنی هاوکاران و دەبێتە هۆی ئەوەی کارمەندان هەڵسوکەوتی خراپ لەگەڵ کڕیاران یان سەرۆکەکانیان بکەن و بەڕێوەبەرانیش پێویستە بەو شێوەیە مامەڵە لەگەڵ کارمەندەکانیان بکەن کە پێیان خۆشە بەڕێوەبەرەکانیان مامەڵەیان لەگەڵدا بکەن.
کەواتە، بەڕێوەبەرێکی سەرکەوتوو دەبێت سەرەتا چاوێک بە قسە و ڕەفتاری خۆیدا بخشێنێتەوە بۆ ئەوەی بتوانێت کارمەندی بەزەیی و بەئەمەک و ڕەفتارێکی باشی هەبێت.

4. یەکەمایەتیدان لە پاڵنانی کارمەندان
بەڕێوەبەرێکی سەرکەوتوو دەتوانێت زۆرترین فیدباک و ئەنجام لە کارمەندەکانی وەربگرێت بە وزە و کات و تێچووی کەمتر تەنها بە یەکەمایەتیدان.
خەرجییە داراییەکان هەمیشە پاڵنەر و بەرژەوەندی دروست ناکەن، بەڵکو پێویستە گۆڕانکاری لە ڕەفتار و شێوازی مامەڵەکردن و دەربڕینی خۆمان لە ژینگەی کاردا بکەین.
بۆ پاڵنانی هاوکاران و هۆگری کارەکانیان، بەسە سەیری چاوی هاوکارەکانمان بکەین و زەردەخەنە بکەین، یان زیاتر ڕێزیان لێبگرین و هەرگیز بێڕێزییان پێ نەکەین، لە گفتوگۆکانماندا هاوبەشیان بکەین، داوای بۆچوونیان بکەین، گوێ لە بۆچوونەکانیان بگرین، و با وا لە کارمەندەکانمان بکەین هەست بە گرنگی بکەن، ئەوا دەتوانین شانازی بە خۆمانەوە بکەین کە ڕەنگە بەڕێوەبەرێکی سەرکەوتوو بین.

سەرچاوە +